Een tiebreak bij tennis speel je meestal als het 6-6 staat in games. De speler die als eerste 7 punten haalt met minimaal 2 punten verschil, wint de tiebreak en daarmee ook de set.
Wat is een tiebreak?
Een tiebreak is een beslissend spel aan het einde van een set. Normaal win je een set door 6 games te halen met 2 games verschil. Staat het 6-6, dan zou je zonder tiebreak lang door kunnen blijven spelen.
Daarom wordt er bij veel wedstrijden een tiebreak gespeeld. Die zorgt ervoor dat de set sneller een winnaar krijgt. De uitslag van de set wordt dan 7-6 voor de speler die de tiebreak wint.
De normale puntentelling bij tennis met 15, 30 en 40 geldt in een tiebreak niet. Je telt gewoon met 1, 2, 3, 4 en zo verder. Dat is gelukkig een stuk minder mysterieus dan de gewone tennisstand.
Wanneer speel je een tiebreak?
Een tiebreak wordt meestal gespeeld bij een stand van 6-6 in een set. Beide spelers hebben dan 6 games gewonnen, waardoor er geen verschil van 2 games is.
Bij de meeste gewone sets geldt dan: tiebreak spelen. De winnaar van de tiebreak wint de set met 7-6.
Er zijn wel uitzonderingen. Sommige competities of toernooien gebruiken andere regels, vooral als er niet zo veel tijd is tussen de webstrijden door dan kan er nog wel eens een tiebreak worden gespeeld als het 1-1 in sets staat. Daarom is het bij officiële wedstrijden altijd handig om vooraf te weten welke spelregels voor tennis gelden.
Hoe werkt de puntentelling?
In een normale tiebreak wint de eerste speler die 7 punten haalt, maar alleen als hij of zij minimaal 2 punten voorstaat. Een tiebreak kan dus eindigen in 7-0, 7-3 of 7-5.
Bij 6-6 in de tiebreak is het nog niet klaar. Dan speel je door tot iemand 2 punten verschil heeft. Dat kan bijvoorbeeld 8-6, 9-7 of 12-10 worden.
De stand wordt tijdens de tiebreak hardop genoemd als gewone cijfers. Dus niet 15-30, maar 3-2 of 5-5. De server wordt meestal als eerste genoemd.
Wie serveert eerst?
De speler die aan de beurt is om te serveren bij 6-6, serveert ook het eerste punt van de tiebreak. Dat eerste punt wordt vanaf rechts geserveerd.
Daarna serveert de andere speler 2 punten. Vanaf dat moment serveert elke speler steeds 2 punten achter elkaar. De eerste van die 2 services begint vanaf links, daarna volgt rechts.
Een simpel voorbeeld:
- speler A serveert punt 1 vanaf rechts
- speler B serveert punt 2 vanaf links
- speler B serveert punt 3 vanaf rechts
- speler A serveert punt 4 vanaf links
- speler A serveert punt 5 vanaf rechts
Daarna blijft dit patroon doorgaan. Eerst 1 service, daarna steeds 2 services per speler.
Wanneer wissel je van kant?
In een gewone tiebreak wisselen spelers na elke 6 gespeelde punten van kant. Dat gebeurt bijvoorbeeld bij 3-3, 4-2, 6-6 of 7-5.
Er is tijdens zo’n wissel geen echte pauze zoals bij een normale kantwissel. Je loopt naar de andere kant en speelt verder. Even uitgebreid je tas reorganiseren hoort daar dus niet bij.
Sommige competities gebruiken een andere wisselregel, zoals de Coman-tiebreak. Daarbij wissel je na het eerste punt en daarna steeds na 4 punten. In Nederland kom je bij gewone uitleg meestal de standaardregel tegen: wisselen na elke 6 punten.
Wat gebeurt er na de tiebreak?
Wie de tiebreak wint, wint de set met 7-6. De tiebreak zelf telt als de dertiende game van de set.
Dat heeft ook gevolgen voor wie daarna serveert. De speler die als eerste serveerde in de tiebreak, ontvangt in de eerste game van de volgende set. De servicevolgorde blijft dus netjes doorlopen.
Ook wisselen spelers na de tiebreak van kant, omdat de set eindigt met een oneven aantal games. De stand is namelijk 7-6, samen 13 games.
Tiebreak in dubbelspel
In het dubbelspel werkt de puntentelling hetzelfde. Ook daar speel je meestal tot 7 punten met 2 punten verschil.
Het serveren volgt de normale volgorde van het dubbelspel. De speler die aan de beurt is, serveert het eerste punt. Daarna serveert de tegenpartij 2 punten, en vervolgens serveert elk team steeds 2 punten volgens de bestaande servicevolgorde.
Ook de ontvangende volgorde blijft normaal staan. Spelers mogen dus niet ineens alles omgooien omdat het spannend wordt. Al is de verleiding soms groot als je partner net een bal richting parkeerplaats heeft geslagen.
Supertiebreak
Een supertiebreak lijkt sterk op een gewone tiebreak, maar je speelt tot 10 punten in plaats van tot 7. Ook hier moet je met minimaal 2 punten verschil winnen.
Een supertiebreak wordt vaak gebruikt als vervanging van een beslissende set. Dat zie je bijvoorbeeld vaak in dubbelspel of recreatieve competities, omdat wedstrijden anders lang kunnen duren.
Bij Grand Slam-toernooien wordt in de beslissende set bij 6-6 een tiebreak tot 10 punten gespeeld. Dat geldt dus niet voor elke normale set, maar voor de laatste set van de wedstrijd. De regels rond een supertiebreak bij tennis lijken verder sterk op die van een gewone tiebreak.
Gewone tiebreak of supertiebreak?
Het verschil zit vooral in het aantal punten. Een gewone tiebreak gaat tot 7 punten. Een supertiebreak gaat tot 10 punten.
In beide gevallen moet je met 2 punten verschil winnen. Bij 9-9 in een supertiebreak speel je dus gewoon door. De winnaar kan dan bijvoorbeeld met 11-9 of 14-12 winnen.
Een gewone tiebreak beslist meestal een set. Een supertiebreak beslist vaak een wedstrijd of een beslissende set. Dat maakt de naam “super” vooral logisch voor de spanning, niet omdat de regels ineens compleet anders zijn.
Veelgemaakte misverstanden
Een tiebreak stopt niet automatisch bij 7 punten. De speler moet ook 2 punten voorsprong hebben. Bij 7-6 speel je dus door.
Ook denken veel mensen dat je tijdens een tiebreak na elk punt van serveerder wisselt. Dat klopt niet. Alleen het eerste punt staat los, daarna serveert iedere speler steeds 2 punten.
Een ander misverstand zit in de setstand. De winnaar van de tiebreak wint de set niet met 6-6, maar met 7-6. De tiebreak bepaalt dus wie die laatste game op zijn naam krijgt.
Veelgestelde vragen
Waarom heet het soms een 12-point tiebreak?
Een gewone tiebreak wordt soms een 12-point tiebreak genoemd omdat de snelste spannende uitslag 7-5 is. Samen zijn dat 12 punten. Toch win je niet automatisch bij 12 gespeelde punten, want bij 6-6 speel je door.
Telt een tiebreak als een gewone game?
Ja, een tiebreak telt als één game in de set. Daarom wordt de setstand na winst in de tiebreak 7-6.
Mag een tiebreak eindigen in 7-6?
Nee, een tiebreak mag niet eindigen in 7-6. Je moet altijd met 2 punten verschil winnen. Bij 7-6 speel je dus door tot bijvoorbeeld 8-6 of 9-7.
Wie begint met serveren na een tiebreak?
De speler die als eerste serveerde in de tiebreak, ontvangt in de eerste game van de volgende set. De andere speler begint die nieuwe set dus met serveren.
